Nowelizacja ustawy o OZE 2025/2026: Kluczowe daty i zmiany, które musisz znać

W Polsce prawo dotyczące odnawialnych źródeł energii (OZE) nieustannie ewoluuje, a zamiast jednej, nowej ustawy, mamy do czynienia z procesem ciągłych nowelizacji. Zrozumienie kluczowych dat i wprowadzanych zmian jest niezwykle istotne zarówno dla prosumentów, jak i dla inwestorów, aby mogli skutecznie planować swoje działania i wykorzystywać nowe możliwości.

Dlaczego nie ma jednej daty? Zrozumieć proces nowelizacji prawa

Jako ekspert w branży OZE często spotykam się z pytaniem o datę wejścia w życie "nowej ustawy o OZE". Muszę jednak wyjaśnić, że w Polsce nie funkcjonuje jedna, całkowicie nowa ustawa, która zastępowałaby poprzednie regulacje. Mamy do czynienia z dynamicznym procesem ciągłych nowelizacji ustawy z 20 lutego 2015 r. Ostatnie duże zmiany, które implementowały dyrektywę RED II, weszły w życie 1 października 2023 r. Obecnie, na przełomie 2025 i 2026 roku, procedowany jest kolejny, bardzo obszerny projekt nowelizacji oznaczony numerem UD332/UC84. To pokazuje, że prawo w obszarze odnawialnych źródeł energii jest żywym organizmem, który stale dostosowuje się do zmieniających się realiów rynkowych i wymogów unijnych.

Aktualny status prac nad ustawą: co dzieje się na początku 2026 roku?

Na początku 2026 roku projekt nowelizacji ustawy o OZE (UD332/UC84) osiągnął kluczowy etap. Został on przyjęty przez Radę Ministrów i obecnie trafił pod obrady Sejmu. To bardzo ważny moment, ponieważ oznacza, że jesteśmy coraz bliżej ostatecznego kształtu przepisów. Warto jednak pamiętać, że proces legislacyjny w Sejmie może jeszcze wprowadzić pewne modyfikacje. Ostateczne brzmienie ustawy oraz precyzyjne daty wejścia w życie poszczególnych rozwiązań będą znane dopiero po zakończeniu całego procesu legislacyjnego, czyli po uchwaleniu przez Sejm, podpisaniu przez Prezydenta i publikacji w Dzienniku Ustaw. Dlatego tak ważne jest, aby na bieżąco monitorować postępy prac.

Poznaj najważniejsze terminy: Harmonogram zmian w prawie OZE

Przejdźmy teraz do konkretów, czyli do dat, które powinny znaleźć się w kalendarzu każdego, kto interesuje się rynkiem OZE. Nowelizacja wprowadza szereg zmian, które wchodzą w życie w różnych terminach, co wymaga od nas szczególnej uwagi.

Co zmieniło się już w 2025 roku? Kluczowe przepisy, które już obowiązują

• 1 lipca 2025 r.: Tego dnia w życie wchodzi operacyjny system wsparcia dla istniejących instalacji OZE. Dotyczy to między innymi elektrowni wodnych, biomasowych czy biogazowych. To istotna zmiana dla operatorów tych instalacji, która ma zapewnić im stabilne warunki funkcjonowania.
• 2 lipca 2025 r.: To długo wyczekiwana data wejścia w życie regulacji dotyczących prosumenta wirtualnego. Termin ten był już kilkukrotnie przesuwany, więc jego ostateczne wdrożenie to dobra wiadomość dla osób i podmiotów, które chcą korzystać z energii odnawialnej, ale nie mają możliwości instalacji paneli na własnej nieruchomości.

Na te daty w 2026 roku czeka cała branża OZE

• 1 stycznia 2026 r.: Planowane jest wejście w życie przepisów dotyczących handlu energią w formule peer-to-peer (P2P). To rewolucyjne rozwiązanie, które umożliwi bezpośrednią wymianę energii między prosumentami a odbiorcami, bez pośrednictwa dużych spółek energetycznych. Może to znacząco zmienić lokalne rynki energii.
• 7 stycznia 2026 r.: Tego dnia w życie wchodzą nowe przepisy dotyczące magazynów energii. Jest to kluczowy element dla stabilizacji sieci i zwiększenia efektywności wykorzystania OZE, a nowe regulacje mają ułatwić ich rozwój i integrację z systemem energetycznym.

Rewolucja w energetyce wiatrowej: Jak nowelizacja przyspieszy inwestycje?

Energetyka wiatrowa na lądzie to jeden z filarów transformacji energetycznej Polski. Nowelizacja ustawy o OZE przynosi tu naprawdę znaczące zmiany, które mają na celu odblokowanie potencjału tego sektora.

Koniec z wieloletnim czekaniem: proces inwestycyjny skrócony do 2 lat

Jedną z najbardziej wyczekiwanych zmian jest znaczące skrócenie procesu inwestycyjnego dla lądowych farm wiatrowych. Z moich obserwacji wynika, że dotychczas trwało to średnio około 7 lat, co było ogromną barierą dla inwestorów. Nowe przepisy mają skrócić ten czas do maksymalnie 2 lat. To prawdziwa rewolucja, która z pewnością przełoży się na dynamiczny wzrost liczby realizowanych projektów i przyspieszy rozwój zielonej energii w Polsce.

Zintegrowane Plany Inwestycyjne (ZPI) jako nowa ścieżka dla inwestorów

Nowelizacja wprowadza również Zintegrowane Plany Inwestycyjne (ZPI) jako nową, usprawnioną ścieżkę dla lokalizowania farm wiatrowych. ZPI mają uprościć i przyspieszyć procedury administracyjne, co jest kluczowe dla inwestorów. Dzięki nim, proces planowania i uzyskiwania niezbędnych pozwoleń ma być bardziej przewidywalny i mniej obciążający, co z pewnością zachęci do nowych inwestycji.

Więcej korzyści dla lokalnych społeczności: jak działa zasada 10% mocy dla mieszkańców?

Bardzo ważnym aspektem nowelizacji jest również mechanizm, który ma zapewnić większe korzyści dla lokalnych społeczności. Nowe przepisy doprecyzowują zasadę oddawania 10% mocy farmy wiatrowej do dyspozycji mieszkańców gminy w formule prosumenta wirtualnego. Oznacza to, że mieszkańcy będą mogli bezpośrednio czerpać korzyści z produkcji energii odnawialnej w swojej okolicy, co buduje akceptację społeczną dla takich inwestycji i angażuje lokalne społeczności w transformację energetyczną.

Zielony gaz w natarciu: Co nowe przepisy oznaczają dla producentów biometanu?

Biometan to kolejny obszar, który zyskuje na znaczeniu w kontekście transformacji energetycznej. Nowelizacja ustawy o OZE wprowadza rozwiązania mające na celu stymulowanie jego produkcji i wykorzystania.

Nowy system aukcyjny dla biometanu: kto i na jakich zasadach może skorzystać?

Kluczową zmianą jest wprowadzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla instalacji biometanowych o mocy powyżej 1 MW. Celem tego systemu jest zapewnienie stabilnych warunków dla inwestorów w tym sektorze, co ma zachęcić do budowy nowych biometanowni. Beneficjentami będą producenci biometanu, którzy w drodze aukcji uzyskają prawo do sprzedaży swojego gazu po gwarantowanej cenie przez określony czas. To rozwiązanie ma zapewnić przewidywalność i bezpieczeństwo finansowe dla tych, którzy zdecydują się na inwestycje w zielony gaz.

Koniec barier dla biogazowni: uproszczenia w budowie gazociągów

Nowelizacja ustawy o OZE wprowadza również uproszczenia w zasadach budowy gazociągów bezpośrednich dla biogazu i biometanu. Dotychczasowe regulacje często stanowiły barierę dla rozwoju biogazowni, utrudniając im podłączenie do sieci gazowej. Dzięki nowym przepisom, proces ten ma być znacznie prostszy i szybszy, co w mojej ocenie, znacząco stymuluje rynek i pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie potencjału biogazowni w Polsce.

Kluczowe zmiany dla prosumentów i energetyki rozproszonej

Prosumentów, czyli osoby produkujące energię na własne potrzeby, a także całą energetykę rozproszoną, czekają istotne zmiany, które mają na celu zwiększenie przejrzystości i efektywności ich działań.

Bardziej przejrzyste faktury: co musisz wiedzieć o zmianach w depozycie prosumenckim?

Jednym z ważniejszych punktów nowelizacji jest doprecyzowanie zasad rozliczania depozytu prosumenckiego. Moim zdaniem, jest to krok w dobrą stronę, ponieważ ma na celu zwiększenie transparentności faktur za energię elektryczną dla prosumentów. Wiele osób miało dotychczas trudności ze zrozumieniem, jak dokładnie naliczane są opłaty i jak wykorzystywane są nadwyżki energii. Nowe regulacje mają sprawić, że rozliczenia będą jaśniejsze i łatwiejsze do weryfikacji.

Magazyn energii i mikroinstalacja: jak nowe prawo reguluje ich łączną moc?

Dla prosumentów planujących inwestycje w magazyny energii, istotne są modyfikacje dotyczące sposobu sumowania mocy mikroinstalacji i magazynu energii. Nowe prawo precyzuje, jak te dwa elementy będą traktowane w kontekście limitów mocy i przyłączeń. To ważne, aby dokładnie zapoznać się z tymi przepisami, ponieważ mogą one mieć wpływ na projektowanie i opłacalność połączonych systemów, a także na wymagane pozwolenia.

Prosument wirtualny i handel P2P: kiedy te rozwiązania w końcu staną się faktem?

Jak już wspomniałem, długo oczekiwane rozwiązania, takie jak prosument wirtualny (wejście w życie 2 lipca 2025 r.) oraz handel energią w formule peer-to-peer (P2P) (wejście w życie 1 stycznia 2026 r.), w końcu staną się faktem. To przełomowe momenty dla energetyki rozproszonej w Polsce. Prosument wirtualny otworzy drzwi do OZE dla tych, którzy nie mogą zainstalować paneli na własnym dachu, a handel P2P umożliwi bardziej elastyczne i lokalne zarządzanie energią. Jestem przekonany, że te rozwiązania znacząco przyspieszą rozwój zielonej energii w naszym kraju.

Co jeszcze zmienia nowelizacja ustawy o OZE? Inne ważne zapisy

Poza głównymi filarami nowelizacji, warto zwrócić uwagę na kilka innych, równie istotnych zmian, które mają ułatwić i usprawnić rozwój OZE w Polsce.

Cable pooling 2.0: jak współdzielenie przyłącza obejmie magazyny energii?

Jedną z ciekawych innowacji jest rozszerzenie możliwości cable poolingu, czyli współdzielenia infrastruktury przyłączeniowej. Dotychczas dotyczyło to głównie instalacji OZE, ale nowelizacja obejmie nim również magazyny energii. To bardzo sensowne rozwiązanie, które pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie istniejących przyłączy i zmniejszy koszty inwestycyjne. Dzięki temu, deweloperzy będą mogli lepiej optymalizować swoje projekty, łącząc różne źródła produkcji energii z magazynowaniem.

Przeczytaj również: Co dalej z ustawą o OZE? Kluczowe zmiany 2026 dla Ciebie

Większe instalacje PV bez pozwolenia na budowę: próg podniesiony do 150 kW

To ułatwienie administracyjne, na które czekało wielu inwestorów. Nowelizacja podnosi próg mocy dla instalacji fotowoltaicznych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, z 50 kW do 150 kW. Oznacza to, że znacznie więcej projektów PV będzie mogło być realizowanych w uproszczonej procedurze, co przyspieszy ich wdrożenie i zmniejszy biurokrację. Jest to szczególnie korzystne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz rolników, którzy chcą inwestować w większe instalacje na własne potrzeby.

Jak przygotować się na nadchodzące zmiany w prawie OZE? Rekomendacje

W obliczu tak dynamicznych zmian w prawie OZE, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie. Moja rekomendacja dla prosumentów, inwestorów i rolników jest jasna: monitorujcie na bieżąco aktualizacje legislacyjne. Prawo OZE jest skomplikowane i ciągle się zmienia, dlatego warto śledzić oficjalne komunikaty rządowe oraz analizy ekspertów. Nie wahajcie się również konsultować swoich planów z prawnikami i doradcami energetycznymi, którzy specjalizują się w tym obszarze. Tylko w ten sposób możecie mieć pewność, że Wasze inwestycje będą zgodne z obowiązującymi przepisami i przyniosą oczekiwane korzyści.