Elektrownia Dolna Odra przechodzi transformację od węgla do gazu i OZE, wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne Polski.
- W Elektrowni Dolna Odra uruchomiono dwa nowe bloki gazowo-parowe o łącznej mocy 1,4 GW, zastępujące wygaszane bloki węglowe.
- Inwestycja o wartości ponad 4,7 mld zł netto jest największą tego typu w Polsce i kluczowa dla stabilności sieci w północno-zachodniej części kraju.
- Bloki gazowe charakteryzują się wysoką sprawnością (>63%) i elastycznością, co pozwala na bilansowanie niestabilnych źródeł odnawialnych.
- Obok bloków gazowych powstaje farma fotowoltaiczna PV Gryfino o mocy 100 MW, uzupełniająca produkcję energii.
- Transformacja wiąże się ze znaczną redukcją emisji CO2 (około trzykrotnie mniej) oraz pakietami osłonowymi dla zwalnianych pracowników.
- Paliwo gazowe pochodzi z Baltic Pipe i terminala LNG w Świnoujściu, co zwiększa niezależność energetyczną.
Dolna Odra: dlaczego jest kluczowa dla polskiej energetyki?
Zarys historyczny: od węglowego filaru do symbolu transformacji
Elektrownia Dolna Odra, położona w województwie zachodniopomorskim, przez dziesięciolecia stanowiła jeden z kluczowych ośrodków energetyki węglowej w Polsce. Jej historia sięga lat 70. XX wieku, kiedy to uruchomiono pierwsze bloki energetyczne. Przez długi czas była to potężna siłownia, oparta na spalaniu węgla kamiennego, która odgrywała niezastąpioną rolę w zapewnianiu stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Była filarem, na którym opierało się bezpieczeństwo dostaw energii, szczególnie w północno-zachodniej części kraju. Dziś, jak wiele innych tego typu obiektów w Europie, Dolna Odra staje się symbolem i przykładem głębokiej transformacji, której celem jest dekarbonizacja i modernizacja polskiego sektora energetycznego.
Strategiczne położenie: fundament bezpieczeństwa energetycznego dla północno-zachodniej Polski
Położenie Elektrowni Dolna Odra nie jest przypadkowe i ma strategiczną wagę dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Znajduje się ona w regionie, który charakteryzuje się dużym zapotrzebowaniem na energię, a jednocześnie jest stosunkowo ubogi w duże, stabilne źródła wytwórcze. Dolna Odra, jako jedyny wytwórca systemowy w północno-zachodniej Polsce, pełniła i nadal będzie pełnić rolę stabilizatora sieci. Jej obecność jest kluczowa dla zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej, minimalizowania ryzyka blackoutów i wspierania rozwoju gospodarczego regionu. Bez niej, stabilność sieci w tej części kraju byłaby znacznie bardziej zagrożona, zwłaszcza w obliczu rosnącego udziału niestabilnych źródeł odnawialnych.
Nowa elektrownia Dolna Odra, z mocą zdolną zasilić około 3 miliony gospodarstw domowych, jest największą tego typu inwestycją w Polsce i stanowi fundament bezpieczeństwa energetycznego dla całego północno-zachodniego regionu kraju.
Koniec pewnej epoki: dlaczego wygaszanie starych bloków węglowych było nieuniknione?
Decyzja o wygaszeniu starych bloków węglowych w Elektrowni Dolna Odra była podyktowana szeregiem czynników, zarówno ekologicznych, ekonomicznych, jak i technologicznych. Przede wszystkim, presja na redukcję emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza CO2, jest globalnym trendem i zobowiązaniem Polski w ramach Unii Europejskiej. Stare bloki węglowe, choć niezawodne, charakteryzowały się wysoką emisyjnością. Dodatkowo, rosnące koszty uprawnień do emisji CO2 sprawiały, że produkcja energii z węgla stawała się coraz mniej opłacalna ekonomicznie. Technologicznie, jednostki te były już wyeksploatowane i mniej efektywne niż nowoczesne rozwiązania. Zgodnie z harmonogramem, bloki nr 1 i 2 zostały wyłączone z końcem 2020 roku. Pozostałe cztery bloki węglowe są stopniowo wycofywane: dwa z nich zostaną wyłączone z końcem 2025 roku, a praca dwóch kolejnych zostanie wydłużona do końca sierpnia 2026 roku. Ten proces jest nieunikniony i niezbędny dla modernizacji polskiej energetyki.
Gazowa rewolucja w Gryfinie: kulisy największej inwestycji energetycznej
Dwa nowe bloki gazowo-parowe: co oznacza moc 1,4 GW w praktyce?
Sercem transformacji Elektrowni Dolna Odra są dwa nowe bloki gazowo-parowe, oznaczone numerami 9 i 10. Ich łączna moc wynosi imponujące 1366 MW (czyli około 1,4 GW). To ogromna siła, zdolna zasilić w energię elektryczną około 3 miliony gospodarstw domowych. Wartość tej inwestycji przekroczyła 4,7 miliarda złotych netto, co czyni ją największą tego typu w Polsce. W praktyce, dla Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), oznacza to znaczące wzmocnienie stabilności i bezpieczeństwa dostaw, zwłaszcza w północno-zachodniej części kraju, gdzie Dolna Odra jest jedynym tak dużym i elastycznym źródłem systemowym. Te bloki stanowią fundament nowej, niskoemisyjnej energetyki w regionie.Technologia z najwyższej półki: jak sprawność i elastyczność nowych jednostek bilansują OZE?
W nowych blokach gazowo-parowych zastosowano technologię z najwyższej półki turbiny gazowe klasy H (GE 9HA.01) oraz turbiny parowe (STF-D650). To, co wyróżnia te jednostki, to ich wyjątkowo wysoka sprawność, przekraczająca 63%, oraz niezwykła elastyczność. Dzięki temu, bloki mogą być bardzo szybko uruchamiane i dostosowywać swoją produkcję do bieżących potrzeb sieci. Jest to absolutnie kluczowe dla bilansowania niestabilnych źródeł odnawialnych, takich jak farmy wiatrowe czy fotowoltaiczne, których produkcja zależy od warunków pogodowych. Gdy słońce przestaje świecić lub wiatr słabnie, bloki gazowe mogą w ciągu kilkunastu minut uzupełnić brakującą moc, zapewniając stabilność systemu. Co więcej, turbiny te są już przystosowane do przyszłego współspalania wodoru, co otwiera drogę do dalszej dekarbonizacji w perspektywie długoterminowej.
Harmonogram i realizacja: kluczowe etapy budowy wartej miliardy złotych
Realizacja tak ogromnej inwestycji wymagała precyzyjnego planowania i wykonawstwa. Budowę nowych bloków gazowych rozpoczęto w 2020 roku. Konsorcjum odpowiedzialne za to przedsięwzięcie składało się z General Electric (lider) i Polimex Mostostal. Prace postępowały zgodnie z harmonogramem, a ich efektem było oddanie do eksploatacji bloku nr 9 w dniu 14 sierpnia 2024 roku. Kolejny kamień milowy to uruchomienie bloku nr 10, które nastąpiło 29 października 2024 roku. Te daty symbolizują nie tylko zakończenie kluczowych etapów budowy, ale przede wszystkim rozpoczęcie nowej ery dla Elektrowni Dolna Odra i polskiej energetyki.
Skąd popłynie paliwo? Rola Baltic Pipe i terminala LNG w Świnoujściu
Zapewnienie stabilnych dostaw paliwa gazowego dla nowych bloków było jednym z fundamentalnych wyzwań. Rozwiązaniem okazała się dywersyfikacja źródeł. Gaz dla Elektrowni Dolna Odra pochodzi z dwóch strategicznych kierunków: z terminala LNG w Świnoujściu oraz z gazociągu Baltic Pipe. To właśnie te źródła, połączone dedykowanym gazociągiem przyłączeniowym Przywodzie Dolna Odra, gwarantują niezależność i bezpieczeństwo energetyczne Polski. Wykorzystanie gazu ziemnego z tych źródeł nie tylko uniezależnia nas od węgla, ale także od tradycyjnych, wschodnich dostaw, co ma ogromne znaczenie geopolityczne i ekonomiczne. To ważny krok w kierunku budowania odpornego i zróżnicowanego miksu energetycznego.
Słońce nad Odrą: jak fotowoltaika uzupełnia gazowego giganta?
Farma PV Gryfino w liczbach: 100 MW mocy na 100 hektarach
Obok potężnych bloków gazowych, w kompleksie Dolna Odra powstaje również nowoczesna farma fotowoltaiczna PV Gryfino. Ta imponująca instalacja, rozciągająca się na powierzchni około 100 hektarów, osiągnie łączną moc 100 MW. Projekt został podzielony na dwie części: PV Gryfino I o mocy 50 MW oraz PV Gryfino II również o mocy 50 MW. To jeden z największych tego typu obiektów w Polsce, który stanowi doskonałe uzupełnienie dla elastycznych jednostek gazowych. Farma PV Gryfino to kolejny dowód na to, że transformacja energetyczna w Polsce nabiera tempa, a inwestycje w OZE są integralną częścią strategii rozwoju.
Synergia gazu i słońca: na czym polega innowacyjność tego połączenia?
Innowacyjność kompleksu Dolna Odra polega na synergii między elastycznymi blokami gazowymi a farmą fotowoltaiczną. Bloki gazowe, dzięki swojej zdolności do szybkiego uruchamiania i regulacji mocy, doskonale uzupełniają zmienną produkcję energii ze słońca. Gdy farma PV Gryfino generuje dużo energii w słoneczne dni, bloki gazowe mogą ograniczyć swoją pracę. Natomiast w okresach mniejszego nasłonecznienia lub w nocy, jednostki gazowe szybko przejmują rolę głównego dostawcy, zapewniając stabilność sieci. To połączenie tworzy nowoczesne i zrównoważone centrum energetyczne, które jest w stanie efektywnie zarządzać zmiennością źródeł odnawialnych, jednocześnie gwarantując bezpieczeństwo dostaw. Jest to model, który, moim zdaniem, powinien być szerzej wdrażany w Polsce.
Rola farmy fotowoltaicznej w strategii dekarbonizacji Grupy PGE
Farma PV Gryfino odgrywa istotną rolę w ogólnej strategii dekarbonizacji Grupy PGE. PGE, jako największy producent energii w Polsce, zobowiązała się do znaczącego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w swoim miksie. Inwestycje takie jak PV Gryfino są kluczowe dla osiągnięcia tych celów. Przyczyniają się do redukcji śladu węglowego Grupy, poprawiają jej wizerunek jako odpowiedzialnego przedsiębiorstwa i przygotowują ją na przyszłe wyzwania związane z polityką klimatyczną. Farma ta jest namacalnym przykładem zaangażowania PGE w zieloną transformację i dążenie do neutralności klimatycznej.
Transformacja w praktyce: realne skutki dla środowiska i regionu
Ile CO2 mniej trafi do atmosfery? Konkretne dane o redukcji emisji
Jednym z najważniejszych efektów transformacji Elektrowni Dolna Odra jest znacząca poprawa w zakresie ochrony środowiska. Nowe bloki gazowe emitują około trzykrotnie mniej CO2 na jednostkę wyprodukowanej energii w porównaniu do starych bloków węglowych. To ogromna różnica, która przekłada się na miliony ton dwutlenku węgla mniej w atmosferze rocznie. Ponadto, wyłączenie jednostek węglowych wiąże się z drastyczną redukcją emisji tlenków siarki i pyłów, które były odpowiedzialne za zanieczyszczenie powietrza w regionie. To realny, pozytywny wpływ na jakość życia mieszkańców i kondycję lokalnego środowiska. Z mojej perspektywy, te dane jasno pokazują, że inwestycja ma sens nie tylko ekonomiczny, ale przede wszystkim ekologiczny.
Nowe miejsca pracy kontra redukcja zatrudnienia: społeczny bilans zmian
Transformacja energetyczna, choć konieczna, zawsze wiąże się z wyzwaniami społecznymi, zwłaszcza w kontekście zatrudnienia. W Elektrowni Dolna Odra proces wygaszania bloków węglowych skutkuje znaczną redukcją etatów. We wrześniu 2025 roku elektrownia zatrudniała 738 osób. Na początku 2026 roku liczba ta spadła do 553. Po całkowitym wyłączeniu bloków węglowych (sierpień 2026) planowane zatrudnienie ma wynieść 124 osoby, głównie do obsługi nowych jednostek gazowych i farmy PV. To oczywiście trudna wiadomość dla wielu rodzin. Należy jednak pamiętać, że etap budowy nowych bloków gazowych i farmy fotowoltaicznej stworzył setki, a nawet tysiące miejsc pracy dla wykonawców i podwykonawców. Obsługa nowoczesnych instalacji wymaga też nowych, wyspecjalizowanych umiejętności, co może stworzyć nowe perspektywy dla części pracowników.
Co z ciepłem dla Gryfina? Jak PGE zabezpiecza dostawy po wyłączeniu węgla?
Kwestia dostaw ciepła dla Gryfina po wyłączeniu bloków węglowych, które dotychczas zaopatrywały miasto, jest niezwykle ważna. PGE podjęło kroki, aby zabezpieczyć ciągłość dostaw. Głównym rozwiązaniem ma być budowa nowej Ciepłowni Gryfino, której oddanie do eksploatacji planowane jest na III kwartał 2026 roku. Będzie to nowoczesna instalacja, która zapewni stabilne i ekologiczne źródło ciepła dla mieszkańców. W okresie przejściowym, aby uniknąć jakichkolwiek przerw w dostawach, PGE przewiduje wykorzystanie mobilnych kotłów gazowo-olejowych. To odpowiedzialne podejście, które pokazuje, że transformacja energetyczna jest planowana kompleksowo, z uwzględnieniem potrzeb lokalnej społeczności.
Pakiet osłonowy dla pracowników: na jakie wsparcie mogą liczyć odchodzący górnicy i energetycy?
Świadoma wyzwań społecznych związanych z redukcją zatrudnienia, PGE przygotowała dla odchodzących pracowników Elektrowni Dolna Odra kompleksowy pakiet osłonowy. Jego szacowana wartość to 250 milionów złotych. W ramach tego pakietu pracownicy mogą liczyć na:
- Odprawy: Zapewniające wsparcie finansowe w okresie przejściowym.
- Program Dobrowolnych Odejść (PDO): Oferujący dodatkowe korzyści dla osób decydujących się na wcześniejsze zakończenie pracy.
- Urlopy energetyczne: Umożliwiające łagodniejsze przejście na emeryturę lub poszukiwanie nowego zatrudnienia.
Moim zdaniem, jest to kluczowy element transformacji, który ma na celu zminimalizowanie negatywnych skutków społecznych i zapewnienie godnego odejścia dla osób, które przez lata budowały polską energetykę.
Jaka przyszłość czeka kompleks Dolna Odra? Plany wykraczające poza gaz
Kolejne inwestycje na horyzoncie: szczytowy blok gazowy i magazyn energii
Transformacja Elektrowni Dolna Odra to proces ciągły, a PGE ma już dalsze plany rozwoju tego strategicznego kompleksu. Ogłoszono przetarg na budowę kolejnego, szczytowego bloku gazowego o mocy 600 MW. Jego rola będzie polegała na szybkim reagowaniu na nagłe wzrosty zapotrzebowania na energię. Równocześnie planowana jest budowa bateryjnego magazynu energii o mocy 400 MW i pojemności co najmniej 800 MWh. Magazyny energii są absolutnie niezbędne do stabilizacji sieci w obliczu rosnącego udziału OZE. Łączna szacowana wartość przyszłych inwestycji w regionie Gryfina ma sięgnąć 7 miliardów złotych. Te plany jasno pokazują, że Dolna Odra ma stać się nowoczesnym, elastycznym i zrównoważonym centrum energetycznym na długie lata.
Potencjał wodorowy: czy Dolna Odra stanie się centrum zielonych technologii?
Wspomniałem już, że nowe turbiny gazowe w Dolnej Odrze są przystosowane do współspalania wodoru. To otwiera fascynujące perspektywy na przyszłość. Wodór, zwłaszcza ten produkowany z odnawialnych źródeł energii (zielony wodór), jest postrzegany jako kluczowy element przyszłego, zeroemisyjnego systemu energetycznego. Jeśli technologia produkcji i magazynowania wodoru będzie się rozwijać, Dolna Odra ma potencjał, aby stać się centrum zielonych technologii wodorowych. Mogłaby produkować wodór, magazynować go i wykorzystywać do wytwarzania energii, co byłoby kolejnym krokiem w kierunku pełnej dekarbonizacji. To wizja, która, choć wymaga jeszcze wielu badań i inwestycji, jest niezwykle obiecująca.
Przeczytaj również: Elektrownia Bełchatów: Wygaszanie, OZE, atom. Jaka przyszłość?
Rola kompleksu w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym w następnej dekadzie
Podsumowując, kompleks Dolna Odra, po przejściu tej fundamentalnej transformacji, będzie odgrywał jeszcze ważniejszą rolę w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym w następnej dekadzie. Z filaru opartego na węglu, stanie się wzorem nowoczesnego, elastycznego i niskoemisyjnego centrum energetycznego. Jego znaczenie dla stabilności sieci, zwłaszcza w północno-zachodniej Polsce, będzie nieocenione. Bloki gazowe, współpracujące z farmą fotowoltaiczną i przyszłymi magazynami energii, zapewnią elastyczność niezbędną do integracji coraz większej ilości OZE. Dolna Odra to przykład, jak Polska może skutecznie dążyć do dekarbonizacji, jednocześnie dbając o bezpieczeństwo energetyczne i rozwój regionu. To inwestycja, która, moim zdaniem, wyznacza kierunek dla całej polskiej energetyki.
