Planujesz instalację fotowoltaiczną, magazyn energii albo inwestycję w biometan i nie wiesz, czy czekać na nowe przepisy? Na 16 września 2026 r. najnowsza duża nowelizacja ustawy o OZE została przyjęta przez Sejm, ale nie obowiązuje jeszcze jako ostateczne prawo. Wyjaśniam, na jakim jest etapie, kiedy realnie może wejść w życie i co zmieni dla prosumentów, firm oraz inwestorów.
Najważniejsze informacje o terminie i skutkach nowelizacji
- 4 września 2026 r. Sejm przyjął najnowszą wersję zmian dotyczących OZE.
- Ustawa trafiła do Senatu jako druk nr 827, dlatego nie ma jeszcze ostatecznej daty wejścia w życie.
- Po zakończeniu prac Senatu potrzebne są podpis Prezydenta i publikacja w Dzienniku Ustaw.
- Projekt przewiduje między innymi aukcje dla biometanu powyżej 1 MW oraz ułatwienia dla magazynów energii.
- Osobno procedowany jest projekt UC118 wdrażający część dyrektywy RED III. Nie należy utożsamiać go z nowelizacją przyjętą przez Sejm.
Kiedy nowelizacja ustawy o OZE zacznie obowiązywać
Najkrótsza odpowiedź brzmi: jeszcze nie wiadomo. Najnowsza ustawa została przyjęta przez Sejm 4 września 2026 r., a 8 września przekazano ją Prezydentowi i Marszałkowi Senatu. Senat zarejestrował ją jako druk nr 827, ale na dzień 16 września nie została jeszcze ogłoszona w Dzienniku Ustaw.
To ważne rozróżnienie. Samo przyjęcie ustawy przez Sejm nie zmienia jeszcze sytuacji prawnej prosumenta ani inwestora. Potrzebne są dalsze etapy, czyli rozpatrzenie przez Senat, ewentualne rozpatrzenie poprawek przez Sejm, podpis Prezydenta oraz publikacja aktu. Dopiero wtedy można policzyć termin wejścia w życie zapisany w finalnej wersji.
| Etap | Stan na 16 września 2026 r. | Znaczenie |
|---|---|---|
| Przyjęcie projektu przez rząd | Zakończone 14 lipca 2026 r. | Rząd skierował projekt do dalszych prac parlamentarnych. |
| Prace w Sejmie | Zakończone 4 września 2026 r. | Sejm przyjął ustawę w trzecim czytaniu. |
| Prace w Senacie | Ustawa figuruje jako druk nr 827 | Senat może przyjąć ustawę, odrzucić ją albo zaproponować poprawki. |
| Podpis i publikacja | Niezakończone | Dopiero po publikacji można wskazać konkretny termin obowiązywania. |
Nie podaję więc sztucznie jednej daty, ponieważ byłaby to tylko prognoza. W praktyce przepisy mogą zacząć działać w kilku różnych terminach, jeśli ustawa przewiduje odmienne vacatio legis dla poszczególnych artykułów.
Nie każda zapowiadana zmiana OZE jest tą samą ustawą
W 2026 r. pojawiły się co najmniej dwa ważne pakiety zmian dotyczących odnawialnych źródeł energii. To właśnie dlatego odpowiedź na pytanie, kiedy nowelizacja ustawy o OZE, może być niejednoznaczna. Czytelnik może mieć na myśli ustawę przyjętą już przez Sejm albo projekt wdrażający dyrektywę RED III, który był jeszcze na wcześniejszym etapie.
Ustawa przyjęta przez Sejm
Najnowszy pakiet, oznaczony wcześniej jako projekt UD332, koncentruje się między innymi na biometanie, biogazie, prosumentach i systemach wsparcia. Po przyjęciu przez Sejm trafił do Senatu. To obecnie najbliższy formalnego wejścia w życie pakiet zmian.
Projekt RED III oznaczony jako UC118
Drugi projekt został skierowany do konsultacji publicznych w maju 2026 r. Ma wdrażać część unijnej dyrektywy RED III i obejmuje między innymi przyspieszenie procedur administracyjnych, umowy PPA, gwarancje pochodzenia energii, certyfikację instalatorów oraz wybrane zasady dotyczące biomasy.
Ten projekt nie jest jeszcze obowiązującą nowelizacją. Nie należy planować inwestycji tak, jakby konsultowane przepisy już działały. Projekt może zostać zmieniony podczas uzgodnień, a jego termin parlamentarny nie musi pokrywać się z terminem ustawy przyjętej przez Sejm we wrześniu.
Co nowe przepisy zmienią dla prosumentów i fotowoltaiki
Dla właścicieli instalacji PV najważniejsze są rozwiązania dotyczące magazynów energii, rozliczeń oraz faktur. Projekt zakłada, że przy spełnieniu określonych warunków moc magazynu energii nie będzie wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji. To może ułatwić dobór większego magazynu bez sztucznego ograniczania instalacji fotowoltaicznej.
W praktyce nie oznacza to jednak automatycznej zgody na dowolny magazyn. Nadal znaczenie będą miały warunki przyłączenia, wymagania operatora sieci, zabezpieczenia oraz sposób konfiguracji falownika. Sam fakt uchwalenia przepisu nie zastąpi poprawnego projektu technicznego.
Rozliczenia i depozyt prosumencki
Nowelizacja doprecyzowuje sposób prezentowania danych na fakturach prosumenckich. Odbiorca ma łatwiej sprawdzić, ile energii pobrał z sieci, ile oddał oraz jak została rozliczona wartość energii zapisanej w depozycie prosumenckim.
Projekt porządkuje także zasady rozliczania depozytu po zmianie sprzedawcy energii. To praktyczna zmiana, bo właśnie przy zmianie sprzedawcy najłatwiej zgubić się w saldzie, terminach i sposobie wykorzystania zgromadzonych środków. Moim zdaniem większa przejrzystość faktur może dać prosumentom więcej niż kolejne hasło o rewolucji na rynku.
Spółdzielnie energetyczne
Przewidziano również usprawnienia dla spółdzielni energetycznych, zwłaszcza w zakresie udostępniania danych pomiarowych i współpracy ze sprzedawcami energii. Dla mieszkańców i samorządów oznacza to potencjalnie łatwiejsze wspólne wykorzystywanie lokalnej produkcji energii, ale powodzenie takich projektów nadal zależy od umów, danych pomiarowych i współpracy z operatorem.
Jeżeli ktoś planuje montaż domowej fotowoltaiki w 2026 r., nie widzę powodu, aby wstrzymywać inwestycję wyłącznie z powodu tej nowelizacji. Największą różnicę zwykle robi właściwy dobór mocy, autokonsumpcja i magazynowanie energii, a nie oczekiwanie na każdy kolejny projekt legislacyjny.
Największe znaczenie ustawa będzie miała dla biometanu i biogazu
Najbardziej rozbudowana część zmian dotyczy rynku, który dopiero buduje swoją skalę. Projekt wprowadza aukcyjny system wsparcia dla instalacji produkujących biometan o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 1 MW. Aukcje ma przeprowadzać Prezes Urzędu Regulacji Energetyki.
Biometan powstaje po oczyszczeniu biogazu i może być wykorzystywany podobnie jak gaz ziemny. Dla rolników i przedsiębiorstw oznacza to szansę na dodatkowe wykorzystanie odpadów rolniczych, ale inwestycje tego typu wymagają dużego kapitału, stabilnego źródła substratu, przyłączenia oraz odbiorcy paliwa.
Przeczytaj również: Grant OZE: Wypełnij wniosek bez błędów i zyskaj dofinansowanie
Gazociągi bezpośrednie
Nowe przepisy mają też określić zasady działania gazociągów bezpośrednich służących do przesyłu biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu. Dzięki temu gaz nie zawsze musiałby trafiać do ogólnej sieci. Może być dostarczany bezpośrednio do odbiorcy, na przykład zakładu przemysłowego.
To rozwiązanie może ograniczyć część problemów z przyłączeniem, ale nie usuwa wszystkich formalności. Nadal trzeba będzie sprawdzić wymogi techniczne, środowiskowe i budowlane. Największą niewiadomą dla inwestora pozostanie ekonomika projektu, a nie samo istnienie przepisu.
Jak zmiany wpłyną na aukcje i istniejące instalacje OZE
Projekt przewiduje korzystniejsze rozwiązania dla części zmodernizowanych instalacji OZE. Doprecyzowuje też zasady rozliczania energii w systemie aukcyjnym, w tym możliwość uwzględniania energii wyprodukowanej w okresach cen ujemnych.
Dla wytwórców ma to znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy instalacja uczestniczy w systemie wsparcia i jest narażona na okresowe ograniczenia produkcji. Nie oznacza to jednak, że każda farma fotowoltaiczna lub wiatrowa automatycznie otrzyma wyższe przychody. Szczegóły będą zależeć od rodzaju instalacji, decyzji administracyjnych, warunków aukcji i przepisów przejściowych.
Ustawa porządkuje także definicje instalacji OZE, magazynowania ciepła i chłodu oraz certyfikacji instalatorów. Dla firm oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko głównego tekstu ustawy, ale też przepisów przejściowych i aktów wykonawczych. To właśnie w nich często znajdują się warunki decydujące o tym, czy inwestycja zachowa prawo do wsparcia.
Co zrobić przed wejściem nowelizacji w życie
Najrozsądniejsze podejście zależy od tego, na jakim etapie jest konkretna inwestycja. Osoba planująca mikroinstalację powinna przede wszystkim sprawdzić warunki przyłączenia, zapotrzebowanie budynku i możliwość zwiększenia autokonsumpcji. Czekanie na ustawę ma sens tylko wtedy, gdy projektowana zmiana rzeczywiście dotyczy danego przypadku.
- Przy instalacji domowej sprawdź moc przyłączeniową, profil zużycia i miejsce na magazyn.
- Przy inwestycji firmowej przeanalizuj warunki przyłączenia oraz status pomocy publicznej.
- Przy biogazowni lub biometanowni zabezpiecz źródło substratu i potencjalnego odbiorcę paliwa.
- Nie podpisuj umowy wyłącznie na podstawie zapowiedzi projektu, który nie został jeszcze opublikowany.
- Po ogłoszeniu ustawy sprawdź osobno datę wejścia w życie każdego istotnego przepisu.
Właściciel działającej instalacji nie musi samodzielnie przebudowywać systemu rozliczeń przed publikacją nowych regulacji. Najpierw trzeba zobaczyć finalny tekst, a potem komunikaty sprzedawcy energii i operatora sieci. W praktyce to one pokażą, kiedy zmiana faktycznie pojawi się na fakturze lub w systemie obsługi prosumenta.
Najważniejsza data dla inwestora pojawi się dopiero po publikacji
Na dziś można bezpiecznie powiedzieć tylko tyle: najnowsza nowelizacja OZE została przyjęta przez Sejm, ale nie weszła jeszcze w życie. Ostateczny termin zależy od dalszych prac Senatu, podpisu Prezydenta, publikacji oraz treści przepisów końcowych.
Jeżeli planujesz fotowoltaikę, magazyn energii albo większą instalację OZE, nie opieraj decyzji na samej dacie zapowiadanego projektu. Sprawdź, czy zmiana dotyczy Twojej technologii, czy obejmuje inwestycje już rozpoczęte i czy wymaga dodatkowych rozporządzeń. W energetyce diabeł zwykle tkwi nie w samym ogłoszeniu nowelizacji, lecz w terminach przejściowych i szczegółach wdrożenia.
